۶ توصیه تبلیغاتی برای نامزدهای انتخابات شوراها

پوریا آسترکی نویسنده مطلبی‌ست که در روزنامه همشهری منتشر شده است و در آن قصد دارد کاندیداها را در رابطه با کمپینی که برای انتخابات شورای شهر طراحی می‌کنند راهنمایی کند.

او نوشته است:

در حالی‌ که هنوز عمده توجه رسانه‌ها و افکار عمومی معطوف انتخابات ریاست‌جمهوری است باید به یاد داشته باشیم که ۲۹‌ اردیبهشت ۱۳۹۶مردم ایران همزمان با انتخاب رئیس‌جمهور ‌باید برای انتخابات پنجمین دوره شورا‌های اسلامی شهر و روستا نیز به پای صندوق‌های رأی بروند.

در پنجمین دوره انتخابات شورای اسلامی شهر و روستا ۲۸۷ هزار کاندیدا برای کرسی‌های سراسر کشور رقابت می‌کنند که از این تعداد حدود ۲۰ درصد در شهرها و ۸۰ درصد در روستاها ثبت‌نام کرده‌اند.

طبق اصلاحاتی که مجلس شورای اسلامی در سال۹۴ تصویب کرده، تعداد کرسی‌های شورای شهر و روستا به نسبت دوره‌های قبل کاهش یافته است. به‌عنوان مثال در تهران تعداد منتخبین از ۳۱ نفر اصلی و ۱۲ علی‌البدل به ۲۱منتخب اصلی و ۱۱ علی‌البدل کاهش یافته است. اما از سوی دیگر در این انتخابات ۵ هزار روستای جدید که پیش‌تر شورای اسلامی روستا نداشته‌اند نیز در انتخابات شرکت می‌کنند.

‌کل کرسی‌های انتخابات شهر و روستا در سراسر کشور ۱۳۲ هزار و ۷۵۰‌عضو اصلی و ۴۵ هزار و ۴۵۴ عضو علی‌البدل را شامل می‌شود.‌ (۱) انتخابات شوراها از سوی دیگر نامتمرکز‌ترین انتخابات کشور است؛ جایی که توزیع منتخبین در سراسر کشور به‌گونه‌ای بی‌نظیر برنامه‌ریزی شده و حتی با انتخابات مجلس شورای اسلامی قابل قیاس نیست. این یعنی ارتباط مستقیم‌تر و بی‌واسطه‌تری بین شهروندان و منتخبین وجود دارد و شناخت شخصی و مستقیم نسبت به کاندیداها نقش زیادی در انتخاب آنها به‌خصوص در شهرهای کوچک و روستاها دارد. علاوه بر تمام مشخصات و شرایط، این انتخابات خاص از حیث دیگری نیز بی‌نظیر و به نسبت ۴ دوره گذشته نامتعارف است. در این دوره و به نسبت دوره پیشین انتخابات شوراها، افزایش شمار کاربران اینترنت، افزایش کاربران اینترنت موبایل و فراگیر شدن تلفن‌های هوشمند را شاهد هستیم. در شهرهای بزرگ اکثر رأی‌دهندگان و در بسیاری شهرهای کوچک و حتی روستاها بخش قابل توجهی از رأی‌دهندگان کاربر اینترنت و شبکه‌های اجتماعی هستند.

برای درک بهتر از تفاوت این انتخابات با دوره قبل کافی است به چند آمار کلیدی و مهم دقت کنیم. تعداد کاربران اینترنت کشور در تخمین‌های مختلف از حدود ۲۴‌میلیون کاربر در سال۹۲ به ۴۶‌میلیون نفر رسید؛ یعنی تقریبا دوبرابر شده است. این رشد عمدتا در شهرهای کوچک‌تر توزیع شده است؛ چراکه شهرهای بزرگ پیش از این نیز از ضریب نفوذ قابل توجهی برخوردار بوده‌اند. در حال حاضر ضریب نفوذ کل کشور بیش از ۸۰درصد تخمین زده می‌شود. گسترش گوشی‌های هوشمند اینترنت موبایل نسل ۳ و ۴ نیز قابل توجه است.هم اکنون تعداد تلفن‌های هوشمند در کشور بین ۴۰ تا ۵۰ میلیون دستگاه تخمین زده می‌شود. همچنین بین ۳۰ تا ۳۵‌میلیون مشترک از اینترنت پرسرعت موبایل برخوردارند. رشد اینترنت و بالطبع آن استفاده گسترده مردم از پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی تأثیر مشخصی در این دوره از انتخابات به همراه دارد. به‌صورت ظاهری نیز این تغییر برای همه ما قابل مشاهده است. به‌عنوان مثال حجم تبلیغات محیطی و چاپی کاندیداهای انتخابات ریاست‌جمهوری به نسبت دوره‌های قبل کاهش قابل توجهی داشته و مشخص است که اغلب ستادها بودجه و منابع خود را به تولید و انتشار محتوا در رسانه‌های اجتماعی اختصاص داده‌اند. درباره کیفیت پیاده‌سازی و استراتژی نامزدها در استفاده از تبلیغات اینترنتی البته می‌توان بحث کرد و ارزیابی‌های متفاوتی داشت.

می‌توان نقدهای مختلفی به کمپین کاندیداها وارد کرد اما نمی‌توان انکار کرد که به هر حال تمرکز اصلی تبلیغات در وب و شبکه‌های اجتماعی است و حتی حضور تلویزیونی کاندیداهای محترم نیز براساس بازتاب آن در شبکه‌های اجتماعی مورد بحث و قضاوت افکار عمومی قرار می‌گیرد. این تغییر در ابزار و گستره ارتباطی و اطلاع‌رسانی به‌طور قطع در انتخابات شورا‌های شهر و روستا نیز مشهود و مؤثر خواهد بود. گرایش عموم مردم به اینترنت و شبکه‌های اجتماعی و اظهارنظر افراد مختلف فضای تبلیغات و مشارکت سیاسی را تحت‌تأثیر قرار داده است. به لطف شبکه‌های اجتماعی و گسترش اینترنت، امروز حق تعیین سرنوشت تنها در انداختن رأی به صندوق ظهور نمی‌یابد. فضای مناسبی برای تحقق آزادی بیان فراهم است و شاید بیش از هر انتخابات دیگری آزادی بیان به حق تعیین سرنوشت گره خورده است. هر نظری که هر شهروند در شبکه‌های اجتماعی اظهار می‌کند، هر لایکی که می‌زند و هر صفحه‌ای را که دنبال می‌کند درواقع بخشی از روند مشارکت سیاسی است؛ بیانی است که به سهم خود تأثیری در افکار عمومی و روند انتخابات دارد. این پدیده مبارکی در تحقق آرمان‌های انقلاب و جمهوریت کشور است. علاوه بر این، شیوه مشارکت شهروندان نیز متفاوت شده است؛ تولید پیام‌ها و محتوای تبلیغاتی پیش از این در انحصار ستادهای نامزدها و رسانه‌های جمعی وابسته به جریان‌های سیاسی بود امروز اما تولید و انتشار گسترده محتوای شهروندی یا User Generated Content اهمیت زیادی در شکل‌دهی به افکار عمومی دارد. پوستر، عکس، فیلم و حتی لطیفه‌هایی که شهروندان در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کنند در بسیاری موارد بیشتر از پیام‌های رسمی ستادها دیده می‌شود و در جریان‌سازی له یا علیه نامزدها مؤثر است. هرچند این پدیده مبارک است اما نگرانی‌هایی را نیز ایجاد می‌کند که در ادامه به آنها می‌پردازیم.

ظهور ۲ نگرانی مهم برای کاندیداهای شوراهای شهر و روستا:

مجموع شرایط این انتخابات ۲ نگرانی مهم را ایجاد می‌کند:

نگرانی اول عدم‌ توانایی نامزدهای شایسته به بهره‌گیری از اینترنت و شبکه‌های اجتماعی برمی‌گردد. با توجه به سن، تخصص و توانایی‌های فردی و ستادی کاندیداها، عدم‌آشنایی با مواردی چون رسانه و محتوا، مراحل انتشار، تکنیک‌‌های تأثیرگذاری، آنالیز و تحلیل افکار عمومی و شیوه تعامل در شبکه‌های اجتماعی نحوه برخورد با موافقین و مخالفین می‌تواند هزینه‌ای جدی برای کاندیدا ایجاد کند. درواقع این امر بسیار محتمل است که افرادی شایستگی انتخاب شدن و تصدی کرسی شوراها را داشته باشند اما به‌دلیل ضعف در مواردی که ذکر شد نتوانند کمپین موفقی را مدیریت کرده و به نتیجه برسند.

نگرانی دوم اما به طبیعت شبکه‌های اجتماعی برمی‌‌گردد. این شبکه‌ها ابزارهایی برای اطلاع‌رسانی سریع و گسترده هستند اما باید توجه داشت همانطور که در این بستر اخبار و اطلاعات درست به سرعت و قدرت منتشر می‌شود، فضا برای دروغ، شایعه‌پراکنی و توهین نیز فراهم است. کاندیداها باید نسبت به این خطر علم داشته باشند و مراقبت کنند. افرادی را برای پایش اخبار و اطلاعات مأمور کنند که بلافاصله پس از مشاهده هر مورد ناهنجار نسبت به واکنش مناسب اقدام کنند. نمی‌توان واکنش خاصی را برای همه مسائل درنظر گرفت؛ این واکنش می‌تواند سکوت باشد، می‌تواند پاسخ و جوابیه باشد یا می‌تواند پیگیری حقوقی باشد، ولی به هرحال باید این خطر را سریع دید و نسبت به آن واکنش مقتضی را نشان داد.

چند توصیه کلیدی به نامزدهای انتخابات شوراهای شهر و روستا

به نسبت زمان زیادی از شروع تبلیغات انتخابات ریاست‌جمهوری می‌گذرد. چون در انتخابات ریاست‌جمهوری شیوه کمپین و پیام نامزدها گستره‌ای ملی دارد و اطلاع‌رسانی از حمایت رسانه‌های جمعی و صدا و سیما نیز برخوردار است، نگرانی و توصیه‌های مربوطه را به نیروها و اتاق فکرهای موجود در خود ستادها می‌سپاریم و با توجه به گسترگی نامتمرکز در این مقاله بر انتخابات شوراهای شهر و روستا تمرکز می‌کنیم.

توصیه نخست‌: از تبلیغات سنتی روی نگردانید. هرچند اینترنت فراگیر شده اما باتوجه به نگرانی‌هایی که در بالا ذکر شد، تکیه بر تبلیغات سنتی ۲ مزیت دارد؛ نخست بخش مهمی از رأی دهندگان به‌خصوص در شهرهای کوچک و روستاها عادت به ارتباط و تعامل مستقیم با کاندیداها دارند، پس کاندیداها باید از تبلیغات محیطی و ستادهای ثابت و متحرک و سخنرانی‌ها بهره ببرند و مزیت دوم کاهش ریسک است. ریسک‌های ناشی از عدم‌شناخت تبلیغات در اینترنت با تکیه بر تبلیغات سنتی برطرف می‌شود، پس کاندیداها نباید تمام توان خود را معطوف به تبلیغات اینترنتی کنند اما از اینترنت نیز غافل نشوید و همزمان در تمام تبلیغات چاپی و محیطی خود آدرس سایت و شبکه‌های اجتماعی ستاد خود را معرفی کنید.

توصیه دوم‌:
حتما وب‌سایت داشته باشید. یک سایت ساده بدون زرق و برق و استاندارد درست کنید زندگینامه، پیام‌ها، تصاویر، اخبار و ویدئوهای خود را در آن قرار دهید. این سایت مرجع رسمی اطلاع‌رسانی شما خواهد بود. در این سایت آدرس صفحات خود در سایر رسانه‌های اجتماعی و مشخصاتی برای تماس با خود را قرار دهید.

توصیه سوم‌: در متن و فیلم‌هایی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کنید، لحن و زبان ساده‌ای انتخاب کنید. خودتان باشید و سعی نکنید مثلا مانند کاندیداهای ریاست‌جمهوری حرف‌های سنگین و عمومی بزنید. حوزه کاری شما محدود به یک شهر یا روستاست، پس با زبان مردم همان منطقه از مسائل منطقه و راه‌حل‌ها و برنامه‌های خود بگویید. طوری حرف نزنید که مردم احساس غریبگی کنند یا پیام روشن و مشخصی از حرف‌هایتان دریافت نشود.

توصیه چهارم‌: از تلگرام به‌درستی بهره ببرید. نیروهای اصلی ستاد خود را در یک گروه خصوصی وارد کنید که برای هماهنگی و سازماندهی استفاده می‌کنید اما یک گروه عمومی و بزرگ درست کنید که ۲ نقش اصلی دارد؛ مجرای اصلی اطلاع‌رسانی برنامه‌های شما باشد و محلی برای گفت‌وگوی مستقیم با شهروندان. کانال تلگرام رسانه‌ای یک‌سویه و عقب‌افتاده است در کانال مخاطبان امکان اظهارنظر ندارند و استفاده از کانال بستن فضای گفت‌وگوست. در گروه‌های بزرگ اما فضای گفت‌وگو و تعامل مستقیم فراهم است. برای گروه ضوابطی تعیین و به‌صورت شفاف آن را اعلام کنید و نگذارید گروه با پست‌های نامرتبط اشغال شود. اطمینان حاصل کنید در تمام ساعت شبانه‌روز افرادی از ستاد شما در گروه حاضر هستند تا محتوای نامناسب را پاک کنند. به سؤالات، مسائل و انتقادات شفاف و محترمانه پاسخ دهید و برای گفت‌وگو با مردم وقت بگذارید. چنانچه این گروه خوب مدیریت شود، پس از انتخاب شدن نیز ابزاری مفید برای تعامل با شهروندان در اختیار خواهید داشت.

توصیه پنجم‌: اینترنت فقط تلگرام نیست. سعی کنید در سایر شبکه‌های اجتماعی نیز حضور داشته باشید؛ مثلا اینستاگرام می‌تواند ابزار مفیدی برای تبلیغات شما باشد. از عکس‌ها و تصاویر باکیفیت و توضیحات متین و کافی استفاده کنید. لازم نیست برای ساخت فیلم هزینه کنید. مردم فیلم‌های غیرتبلیغاتی که با یک گوشی گرفته شده‌ را نیز می‌پسندند. شما هم سعی کنید هر روز از فیلم‌های کوتاه برای برقراری ارتباط با مردم بهره ببرید.

توصیه ششم‌: دست آخر اینکه به یاد داشته باشید انجام تبلیغات مناسب و شفاف خودنمایی نیست. تبلیغات و اطلاع‌رسانی حقی است که باید در اختیار رأی‌دهندگان قرار بگیرد. مردم باید و حق دارند از برنامه‌های کاندیداها به‌خوبی اطلاع داشته باشند تا بتوانند بهتر انتخاب کنند. پس بدون تعارف برنامه‌های خود را منتشر کنید و در اختیار مخاطبان قرار دهید.

منابع:
۱- گفت‌وگوی رئیس ستاد انتخابات کشور با خبرگزاری شهرایران

مطالب بیشتری نیست